จุดเริ่มต้นของชีอะห์มาจาก อับดุลลอฮ์ อิบนิ ซะบะฮ์ ตามที่คนบางกลุ่มได้กล่าวอ้างไว้ จริงหรือ ?

[ซุนนี่ห์ถาม]

จริงหรือไม่  จุดเริ่มต้นของชีอะห์มาจากชายชาวยิวที่ชื่อ อับดุลลอฮ์ อิบนิ ซะบะฮ์ ตามที่คนบางกลุ่มกล่าวอ้างไว้  ?

[ชีอะห์ตอบ]

คำจำกัดความคำว่า “ชีอะฮ์” ของท่านที่ว่า เป็นสาวกผู้ปฏิบัติตาม อับดุลลอฮ์ อิบนุ ซะบะอ์ ผู้ถูกสาปแช่งนั้น ห่างไกลจากความถูกต้อง และขัดกับความเป็นจริง ที่มีอยู่อย่างสิ้นเชิง{ชีอะฮ์กล่าวถึงอับดุลลอฮ์ บิน ซะบะอ์ ไว้ในตำราของพวกเขาด้วยการสาปแช่งและถือว่า คนผู้นี้คือ มุนาฟิก และเป็นคนปฏิเสธศาสนา(กาฟิร)คนหนึ่ง} เช่นท่านเชคฎูซีอ์ ปราชญ์ด้านริยาลของชีอะห์กล่าวถึงอับดุลลอฮ์ อิบนุ ซะบะฮ์ไว้ว่า

عبدالله بن سبأ الذي رجع إلي الکفر و أظهر الغلوّ

อับดุลลอฮ์ อิบนุ ซะบะฮ์ หลังการเข้ารับอิสลาม เขาได้กลับสู่ความเป็นกุฟร์(ผู้ปฎิเสธ)และสุดโต่งในความเชื่อ(ที่มีต่อท่านอิมามอะลี อ.)

ท่านอยาตุลลอฮ์ อัลคูอีย์ ปราชญ์ร่วมสมัยได้กล่าวถึงอับดุลลอฮ์ อิบนุ ซะบะฮ์ไว้ว่า “หากยอมรับว่า อับดุลลอฮ์ อิบนุ ซะบะฮ์ มีตัวตนจริงๆในหน้าประวัติศาสตร์ เขาเป็นคนปฎเสธศาสนา(กุฟร์)โดยความสุดโต่งที่เชื่อว่า อิมามอะลี อ. คือพระเจ้า”

ข้าพเจ้าประหลาดใจว่า เป็นไปได้อย่างไร ที่ผู้ใส่ร้ายชีอะห์อ่านเรื่องโกหกเหล่านี้แล้วนำเอามาเชื่อถือ โดยไม่ได้อ่านคำบอกเล่าที่ถูกต้องและบทรายงานต่างๆที่ชัดเจนเกี่ยวกับชีอะฮ์ ในตำราของพวกท่านเอง(ตำราของชาวซุนนะห์) ที่ระบุว่าท่านนบี ศ.  เป็นผู้วางพื้นฐานและรากฐานของชีอะฮ์ แน่นอนคำว่า “ชีอะฮ์อะลี” ได้แพร่หลายในวงการของบรรดาสาวก จากวาจาของท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ ศ. เอง ขณะเดียวกันนักปราชญ์ของพวกท่านก็ได้อ้างถึงและรายงานถ่ายทอดไว้ในตำราฮะดีษและตัฟซีรของพวกเขา

ความจริงและจุดเริ่มต้นของชีอะฮ์

นักภาษาศาสตร์อย่าง “ท่านฟัยรูซ อาบาดีย์”  กล่าวไว้ใน ”กอมุส”  ว่า ชีอะฮ์ของคนใดคนหนึ่ง หมายถึง ผู้ปฏิบัติตาม และช่วยเหลือคน ๆ นั้น และเป็นกลุ่มคนอย่างจำกัด ตามหลักภาษาใช้คำนี้ได้เสมอ ไม่ว่ากับคน ๆเดียว (เอกพจน์) กับสองคน หรือกับจำนวนมากกว่านั้น(พหูพจน์) จะใช้กับเพศชาย หรือเพศหญิงก็ได้ ส่วนใหญ่คำนามนี้จะหมายถึง ผู้จงรักภักดีต่อท่านอะลี และอะฮ์ลุลบัยต์ของท่าน จนกระทั่งได้กลายเป็นชื่อเรียกขานพวกเขาโดยเฉพาะ  

อิบนิ อะซีร นักภาษาศาสตร์ผู้ลือนามชาวซุนนะห์ ได้เขียนไว้ในหนังสือ อัลนิฮายะฮ์ ฟีฆอรีบิล ฮะดิษ ถึงความหมายของชีอะห์ ไว้เช่นนี้

وَقَدْ غلَب هَذَا الِاسْمُ عَلَى مَنْ يَتَوالى عَلِيًّا وأَهلَ بَيْتِهِ، رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجمعين، حَتَّى صَارَ لَهُمُ اسْمًا خَاصًّا فإِذا قِيلَ: فُلَانٌ مِنَ الشِّيعة عُرِف أَنه مِنْهُمْ

النهاية في غريب الحديث، ج2، ‌ص519 – لسان العرب ابن منظور، ج8، ص189 المؤلف: محمد بن مكرم بن على، أبو الفضل، جمال الدين ابن منظور الأنصاري الرويفعى الإفريقى (المتوفى: 711هـ)، الناشر: دار صادر – بيروت، الطبعة: الثالثة – 1414 هـ، عدد الأجزاء: 15 قاموس المحيط فيروزآبادي، ج3، ص47 – تاج العروس زبيدي، ج5، ص405.

ชีอะห์ ถูกใช้สำหรับบุคคลที่มีความเชื่อว่า อะลี และอะลุลบัยต์ของท่าน คือ วะฮ์ลี(ผู้มีอำนาจเหนือชีวิต/อิมาม)ที่มาจากอัลลอฮ์ ซ.บ. จนกระทั่งชื่อนี้ถูกใช้เป็นกลุ่มคนอย่างจำกัด ดังนั้นเมื่อมีคนกล่าวว่า คนผู้นี้เป็นชีอะห์ หมายถึง เขาถูกรู้จักว่ามาจากชีอะห์อะลี(ผู้ที่เชื่อในวิลายะฮ์ของอะลี)

ฉะนั้น “ชีอะฮ์” ในมุมของคนทั่วไป คำ ๆนี้จะถูกนำมาใช้เรียก บรรดาผู้ปฏิบัติตามท่านอะลี บิน อะบี ฏอลิบ และผู้ช่วยเหลือท่านตั้งแต่สมัยท่านนบี ศ.

และผู้จัดวางคำนี้ด้วยการนำมาใช้ เพื่อเป็นที่รู้สำหรับพวกเขา ก็คือ ท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ ศ. ด้วยคำกล่าวของท่านนบี ศ. ที่ว่า “ชีอะฮ์ของ อะลี นั้น คือผู้มีชัยชนะ”

และบรรดานักปราชญ์ของชาวซุนนะห์เองที่ได้บันทึกฮะดีษ นี้ และที่คล้ายคลึงกันนี้ ไว้ในตำราฮะดีษ และตัฟซีรของพวกเขา อทิเช่น

อะบูนะอีม  ได้บันทึกไว้ในตำราของท่าน “ฮุลลียะตุล เอาลิยาอ์” โดยสารบบการรายงานของท่านจาก อิบนุอับบาส ที่ได้กล่าวว่า เมื่อโองการ อันทรงเกียรติตอนหนึ่งถูกประทานลงมาว่า “แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธาและประกอบการงานที่ดี เขาเหล่านั้น คือ มนุษย์ที่ประเสริฐยิ่ง” ท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ ศ. ได้บอกท่านอะลี บิน อะบี ฏอลิบ ว่า  “โอ้อะลี เขาเหล่านั้นคือเจ้า และชีอะฮ์ของเจ้า ในวันฟื้นคืนชีพ ทั้งเจ้าและชีอะฮ์ของเจ้าจะมาในฐานะผู้พึงพอใจที่ได้รับความพึงพอพระทัย”

عَنِ ابْنِ عَبّاسٍ قالَ: «لَمّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ﴿إنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وعَمِلُوا الصّالِحاتِ أُولَئِكَ هم خَيْرُ البَرِيَّةِ﴾ قالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ لِعَلِيٍّ: هو أنْتَ وشِيعَتُكَ يَوْمَ القِيامَةِ راضِينَ مَرْضِيِّينَ»

ฮากิม อุบัยดิลลาฮ์ อัลฮัสกานีย์ ในฐานะเป็นนักตัฟซีรคนสำคัญคนหนึ่งของชาวซุนนะห์ ก็ได้บันทึกไว้ในหนังสือของเขา (ชะวาฮิดุตตันซีล) รายงานจาก ฮากิม อะบี อับดุลลอฮ์ อัลฮาฟิซ โดยสารบบการรายงาน ที่ถูกอ้างยังยะซีด บิน ชะรอฮีล อัล-อันศอรีย์ ที่ได้กล่าวว่า “ฉันได้ยินท่านอะลี (ขอความสันติสุขพึงมีแด่ท่าน)กล่าวว่า ท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ ศ. ได้บอกกับฉัน ในขณะที่ฉันดึงท่านเข้าแนบที่ทรวงอกของฉันว่า อะไรกัน อะลี เจ้ายังไม่ได้ยินโองการของอัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงสุดดอกหรือ “แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธาและประกอบการงานที่ดี เขาเหล่านั้น คือ มนุษย์ที่ประเสริฐยิ่ง”? เขาเหล่านั้น คือ เจ้าและชีอะฮ์ของเจ้า ที่นัดหมายของฉันกับพวกเจ้า คือ สระอัล-เฮาฎ์ เมื่อถึงเวลาที่ประชาชาติทั้งมวลถูกนำไปพิพากษา พวกเขาจะเรียกร้อง มิ่งขวัญของบรรดาผู้เคร่งครัดศาสนา

รายงานจากท่านญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ อัล-อันศอรีย์ กล่าวว่า พวกเราเคยอยู่กับท่านนบี ศ. แล้วท่านได้ลุกขึ้นต้อนรับท่านอะลี บิน อะบี ฏอลิบ ท่านนบี ศ.ได้กล่าวว่า “แน่นอน พี่น้องของฉัน ได้มายังพวกท่านแล้ว หลังจากนั้น ท่านได้หันหน้าไปยังอัล-กะอ์บะฮ์ แล้วใช้มือของท่านตีที่อัล-กะอ์บะฮ์ แล้วกล่าวว่า “ขอสาบานต่อพระองค์ ซึ่งชีวิตของฉัน อยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริง เขาผู้นี้ และชีอะฮ์ของเขา คือเหล่าบรดาผู้มีชัยชนะในวันฟื้นคืนชีพ หลังจาก นั้น ท่านได้กล่าวอีกว่า เขาคือ ผู้ศรัทธาคนแรกในหมู่พวกท่าน เขาคือ ผู้ทำตามสัญญาต่ออัลลอฮ์ครบถ้วนที่สุดในหมู่พวกท่าน เขาคือ ผู้ดำรงรักษากฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ได้ดีที่สุดในหมู่พวกท่าน เขาคือ ผู้เลี้ยงดูที่เที่ยงธรรมที่สุดในหมู่พวกท่าน เขาคือ ผู้แบ่งปันที่ เท่าเทียมที่สุดในหมู่พวกท่าน และเขาคือบุคคลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในหมู่พวกท่านตามทัศนะของอัลลอฮ์”

روى ابن عساكر بإسناده عن جابر بن عبد اللّه،  قال: كنّا عند النبي صلى اللّه عليه وسلّم، فأقبل علي بن أبي  طالب، فقال رسول اللّه: «قد أتاكم أخي، ثمّ التفت الي‏الكعبة فضربها بيده. ثمّ قال: والذي نفسي بيده، إنّ هذا وشيعته لهم الفائزون يوم القيامة.

ثمّ قال: إنّه أوّلكم إيماناً معي، وأوفاكم بعهد اللّه، وأقومكم بأمر اللّه، وأعدلكم في الرعيّة، وأقسمكم بالسويّة، وأعظمكم عند اللّه مزية». قال: وفي ذلك الوقت نزلت فيه: (إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُوا وَعَمِلُوا الصَّلِحَتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ). البيّنة:7/98

كان أصحاب محمد صلى اللّه عليه وسلّم إذا أقبل علي قالوا: قد جاء خير البرية

تاريخ مدينة دمشق ج42، ص 371،‌ ذيل ترجمه  اميرالمؤمنين علي عليه السلام

ญะลาลุดดีน ซะยูฏีย์ ก็ได้บันทึกไว้ ท่านคือนักปราชญ์อาวุโสที่สุด และมีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งของพวกท่าน ก็ได้บันทึกเอาไว้ จนกระทั่งบรรดานักปราชญ์เคยกล่าวถึงท่านว่า เป็นผู้ฟื้นฟู(มุญัดดิด)ซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์ ในศตวรรษที่ 9 แห่งฮิจเราะฮ์ศักราช ดังมีปรากฏในหนังสือ “ฟัตฮุลมะกอล”

ท่านได้บันทึกไว้ในตัฟซีร “อัดดุรรุลมันซูร” จากอิบนุอะซากิร อัดดะมัชชะกีย์รายงานว่า เขาได้รับรายงานมาจากญาบิร บิน อับดุลลอฮ์ อัล-อันศอรีย์ ที่ท่านได้กล่าวว่า “พวกเราเคยอยู่กับท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ ศ. ขณะนั้น ท่านได้เข้าไปหาท่านอะลี บิน อะบี ฏอลิบ ศ. แล้วท่านนบี(ศ)ได้กล่าวว่าว่า “ขอสาบานต่อพระองค์ ซึ่งชีวิตของฉัน อยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริง เขาผู้นี้ และชีอะฮ์ของเขา คือเหล่าบรรดาผู้มีชัยชนะในวันฟื้นคืนชีพ” แล้วมีโองการหนึ่งถูกประทานลงมา ว่า “แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธาและประกอบการงานที่ดี เขาเหล่านั้น คือ มนุษย์ที่ประเสริฐยิ่ง”

وَأخرج ابْن عَسَاكِر عَن جَابر بن عبد الله قَالَ كُنَّا عِنْد النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فَأقبل عَليّ فَقَالَ النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ إِن هَذَا وشيعته لَهُم الفائزون يَوْم الْقِيَامَة
درالمنثور، ج8، ص589 المؤلف: عبد الرحمن بن أبي بكر، جلال الدين السيوطي (المتوفى: 911هـ)، الناشر: دار الفكر – بيروت، عدد الأجزاء: 8 فتح القدير، ج5، ص582 المؤلف: محمد بن علي بن محمد بن عبد الله الشوكاني اليمني (المتوفى: 1250هـ)، الناشر: دار ابن كثير، دار الكلم الطيب – دمشق، بيروت، الطبعة: الأولى – 1414 هـ تاريخ دمشق، ج42، ص371 – شواهد التنزيل حسكاني،‌ ج2، ص468 – مناقب خوارزمي، ص111، حديث120

أنت و شيعتك في الجنة
(معجم اوسط طبراني،‌ ج6، ص354 – تاريخ بغداد خطيب بغدادي، ج12، ص353 – مجمع الزوائد هيثمي، ج9، ص173 – كنزالعمال متقي هندي، ج1، ص323)

ได้มีบันทึกในหนังสือ “อัดดุรรุลมันซูร” ตอนตัฟซีร โองการอันทรงเกียรตินี้ จากรายงานของอิบนุ อะดีย์ ที่ได้รับรางานจากอิบนุอับบาส ว่า “เมื่อโองการดังกล่าวได้ถูกประทานลงมา ท่านนบี ศ. ได้กล่าวกับท่านอะลีว่า “ทั้งเจ้าและชีอะฮ์ของเจ้า จะมาในวันฟิ้นคืนชีพ(กิยามะฮ์)อย่างผู้พึงพอใจที่ได้รับความพึงพอพระทัย”

انت و شيعتك يوم القيامة راضين مرضيين
درالمنثور، ج8، ص589 المؤلف: عبد الرحمن بن أبي بكر، جلال الدين السيوطي (المتوفى: 911هـ)، الناشر: دار الفكر – بيروت، عدد الأجزاء: 8 الصوائق المحرقه ابن حجر هيثمي، ص161

وأخْرَجَ ابْنُ مَرْدُويَهَ، عَنْ عَلِيٍّ، قالَ: «قالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: ألَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ اللَّهِ: ﴿إنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وعَمِلُوا الصّالِحاتِ أُولَئِكَ هم خَيْرُ البَرِيَّةِ﴾ أنْتَ وشِيعَتُكَ ومَوْعِدِي ومَوْعِدُكُمُ الحَوْضُ إذا جَثَتِ الأُمَمُ لِلْحِسابِ تُدْعَوْنَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ»

หลังจากนี้ ข้าพเจ้าหวังว่า ชาวซุนนะห์ที่มักโจมตีชีอะห์ในเรื่องนี้ จะไม่พูดสิ่งไร้สาระตามจินตนาการของพวกเพ้อเจ้อเช่นนั้นซ้ำอีก ว่า ผู้ก่อตั้งแนวทางชีอะฮ์ คืออับดุลลอฮ์ บิน ซะบะอ์ผู้เป็นชาวยิว นะครับ