ทำไมเวลาละศีลอดของชาวซุนนะห์จึงเร็วกว่าชีอะห์ ? แล้วเวลาของใครถูกต้องที่สุด ?

มีความขัดแย้งในหมู่นักนักปราชญ์ของชาวชีอะและซุนนะห์ ในเรื่องของเวลาในการละศีลอด  บางคนเชื่อว่ากลางคืนเริ่มต้นด้วยกับพระอาทิตย์ตกดิน แต่นักวิชาการและนักนิติศาสตร์คนอื่นๆ โดยเฉพาะชาวชีอะต์ เชื่อว่า เริ่มต้นกลางคืน นอกเหนือจากพระอาทิตย์ตกดินแล้ว การหายตัวไปของสีแดงตรงขอบฟ้าทางซีกตะวันออกยังถือเป็นเงื่อนไขด้วยเช่นกัน

คำถามและคำตอบ › เหตุใดชาวซุนนะห์จึงละศีลอดเร็วกว่าชาวชีอะ ? และคำอธิบายของใครสมเหตุสมผลกว่า ?

อัลลอฮ์ ซ.บ. ได้กล่าวถึงเวลาเริ่มต้นของการถือศีลอด และสิ้นสุดเวลาของการถือศีลอดไว้อย่างชัดเเจ้งแล้วในพระมหาคำภีร์อัลกุรอ่าน

ชาวมุสลิมทุกคนเชื่อว่าเวลาของการถือศีลอดคือตั้งแต่ปรากฏแสงแห่งรุ่งอรุณ(เส้นสีขาวที่แจ่มชัดทางทิศตะวันออก) ไปสิ้นสุดลงจากจุดเริ่มต้นกลางคืน

แต่เวลาที่แน่นอนของการเริ่มต้นกลางคืน คือเมื่อใด และเวลาใด ในหมู่นักปราชญ์มีความเห็นไม่ตรงกันในเรื่องนี้

ซึ่งนักปราชญ์บางคนเชื่อว่าเริ่มต้นของกลางคืน(أتمُوا الصيامَ لِلَى اللَّيْلِ)เริ่มต้นด้วยพระอาทิตย์ตกดิน(غروب الشمس) แต่นักปราชญ์และนักนิติศาสตร์คนอื่นๆ โดยเฉพาะนักปราชญ์ชาวชีอะต์ เชื่อว่าเริ่มต้นของกลางคืน นอกเหนือจากการตกของดวงอาทิตย์แล้วการหายตัวไปของแสงสีแดงตรงขอบฟ้าทางซีกตะวันออกยังถือเป็นเงื่อนไขอีกด้วย(ذهاب حمره مشرقیه)

เหตุผลของชาวชีอะห์ในเรื่องนี้ พวกเขาใช้อายะฮ์อัลกุรอ่าน และริวายะฮ์จากอะห์ลุลบัยต์นบี ศ. มาเป็นหลักฐาน ดังนี้

1- โองการข้างต้นระบุชัดเจนว่า เวลาของการสิ้นสุดการถือศีลอด ก็ต่อเมื่อเข้าสู่เวลาเริ่มต้นของกลางคืนเท่านั้น(أتمُوا الصيامَ لِلَى اللَّيْلِ)โดยส่วนมากของปวงปราชญ์ชาวชีอะห์เชื่อว่า เพียงแค่ “การที่ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า”(غروب الشمس)ยังไม่ถือว่า “เข้าเวลาของกลางคืน” และยังอยู่ในเวลาที่คลุมเคลืออยู่ แต่การเริ่มต้นของกลางคืนที่แน่นอน คือ “การหายไปของแสงสีทองทางทิศตะวันออก”(ذهاب حمره مشرقیه)
ด้วยเหตุนี้เองนักปราชญ์ของชาวชีอะห์จึงออกคำฟัตวาว่า หากเรายังไม่มั่นใจว่าเข้าเวลาเริ่มต้นของกลางคืนแล้วหรือยัง เป็นฮิติยาฎให้เราประวิงเวลาออกไปจนกว่าจะมั่นใจ และยังไม่อนุญาติให้เราละศีลอด แต่นักปราชญ์ของชาวซุนนะห์พวกเขาไม่ได้ฮิติยาฎ หรือเผื่อเวลาในเรื่องนี้ไว้เลย นั่นหมายถึงพวกเขาไม่ได้เผื่อ และประวิงเวลาไว้เลยระหว่าง ดวงอาทิตย์ลับขอฟ้า(غروب الشمس)กับการหมดไปของแสงสีทองทางทิศตะวันออก(ذهاب حمره مشرقیه) นี้คือเหตุผลที่ชาวซุนนะห์ละศีลอดก่อนชาวชีอะห์ประมาณ 15 นาที

2.  มีรายงานจากอะห์ลุลบัยต์นบี อ. ที่ยืนยันว่า เริ่มต้นของกลางคืน คือการหายไปของแสงสีทองทางด้านทิศตะวันออก(ذهاب حمره مشرقیه) ไม่ใช่การลับขอบฟ้าของดวงอาทิตย์(غروب الشمس) หมายความว่า เพียงแค่การหายไปของดวงอาทิตย์ทางทิศตะวันตกจากสายตาของผู้คน ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่า เข้าสู่เริ่มต้นของกลางคืนแล้ว  แต่สิ่งที่สามารถสร้างความเชื่อมั่นได้ก็คือ การหายไปจากขอบฟ้าของแสงสีทองทางทิศตะวันออก ดังที่ปรากฎในคำรายงานจากอิมามบาเกร อ. ที่ว่า:

إِذَا غَابَتِ الْحُمْرَةُ مِنْ هَذَا الْجَانِبِ یَعْنِی نَاحِیَةَ الْمَشْرِقِ فَقَدْ غَابَتِ الشَّمْسُ فِی شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا

شیخ کلینی، الکافی، اسلامیه، تهران، چاپ دوم، 1362ش، ج1، ص101

และยังมีริวายะฮ์มากมายจากบรรดาอิมามที่กล่าวถึงเรื่องนี้ แต่เพื่อให้เนื้อหากระทัดรัดเราจึงนำมาแค่ริวายะฮ์เพื่อเป็นตัวอย่าง

และนี้คือเหตุผลที่ว่า ทำไมชาวซุนนะห์จึงละศีลอดก่อนชาวชีอะห์ เพราะพวกเขาเชื่อว่าเริ่มต้นของกลางคืน คือ ดวงอาทิตย์ตกดิน(غروب) แต่ชาวชีอะห์เชื่อว่านอกจากดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าแล้ว การหายไปของแสงสีทองทางทิศตะวันออก(ذهاب حمره مشرقیه) คือการเริ่มต้นของเวลากลางคืน